ಇಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026–27: ತೆರಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಘೋಷಣೆ?
ನವದೆಹಲಿ: ಇಂದು ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿದೆ 2026–27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಕ್ಕು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಾದಿರುವ ಭಾರತ
ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಇಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 2026–27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಉದ್ಯಮ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ, ಬಡವರು, ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ನೆಟ್ಟಿವೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸದನವು ಬೆಳಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ಸಭೆ ಸೇರಲಿದ್ದು, ಅದಾದ ನಂತರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ತಮ್ಮ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವೇಳೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ 2026–27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿ, ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರು ಸದನದ ಮುಂದಿಡಲಿದ್ದಾರೆ.
FRBM ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೇಳಿಕೆಗಳು
ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 2003ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ (FRBM) ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(1) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿವರಗಳಿದ್ದು, ಎರಡನೇ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಇರಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ, ದುಬಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹಣಕಾಸು ಕೊರತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆ ಮಂಡನೆಗೆ ಅನುಮತಿ
ಇಂದಿನ ಲೋಕಸಭಾ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 2026ರ ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಸದನದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ, ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಸೂದೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ತೆರಿಗೆ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಈ ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಸತತ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಇತಿಹಾಸ
ಇಂದಿನ ಬಜೆಟ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಸತತ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧನೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶವು ಎದುರಿಸಿದ ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ಬಜೆಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಜೆಟ್ಗೆ ಮುನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಂಡನೆ
ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಗುರುವಾರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು 2025–26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ಬಜೆಟ್ಗೆ ಮೊದಲು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ, ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜನತೆಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿ, ಸೇವಾ ವಲಯದ ಕೊಡುಗೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ರಫ್ತು-ಆಮದು, ದುಬಾರಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ‘ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್’
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಅಥವಾ ‘ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ದತ್ತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಾಖಲೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಬಜೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಭಾರೀ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ.
ದೇಶದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ
ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ, ರೈತರಿಗೆ ನೆರವು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಭಾರ ಕಡಿತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಘೋಷಣೆಗಳು ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇದೀಗ ಎಲ್ಲರ ದೃಷ್ಟಿ ಲೋಕಸಭೆಯತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದ್ದು, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಯಾವತ್ತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.
